ลำดับพิธีแต่งงานแบบไทย มีขั้นตอนอะไรบ้าง?

ถามคาปี้ · อ่าน 4 นาที · อัปเดต 28 ก.ย. 2569 · ทีม Capywedding

คำถามที่เจอบ่อยผู้ใหญ่อยากให้จัดพิธีแบบไทยให้ครบ แต่เราไม่รู้เลยว่ามีขั้นตอนอะไรบ้าง อะไรมาก่อนมาหลัง ช่วยเรียงให้หน่อยได้ไหมคะ

คาปี้ตอบสั้น ๆลำดับที่เจอบ่อยคือ ทำบุญเลี้ยงพระ แห่ขันหมากและกั้นประตู สู่ขอและนับสินสอด สวมแหวนหมั้น ไหว้ผู้ใหญ่และผูกข้อมือ รดน้ำสังข์ แล้วปิดด้วยงานเลี้ยงและส่งตัวเข้าหอ บางบ้านให้ขบวนขันหมากมาก่อนพิธีสงฆ์ และหลายบ้านย่อหรือข้ามบางขั้น เช่น พิธีสงฆ์ กั้นประตู หรือส่งตัว ไม่มีสูตรเดียวที่ถูก ขอแค่สองครอบครัวตกลงลำดับกันไว้ก่อนวันงาน

ลำดับด้านล่างเทียบจากคู่มือพิธีมงคลสมรสของกองอนุศาสนาจารย์ กองทัพบก กับเว็บไซต์งานแต่งไทยหลายแห่ง ไม่ใส่เวลา เพราะขึ้นกับฤกษ์ของแต่ละคู่ ตัวอย่างแบบมีเวลาอยู่ที่ กำหนดการวันแต่งงาน ตั้งแต่เช้าถึงงานเลี้ยง

รายละเอียดที่คนมักสงสัย

• สินสอดเป็นของใคร ตามคู่มือของกองอนุศาสนาจารย์ มอบให้พ่อแม่เจ้าสาวเป็นค่าน้ำนม ไม่ใช่ให้เจ้าสาว บางบ้านคืนให้บ่าวสาวไว้ตั้งตัวภายหลัง
• ประตูมีกี่ด่าน ที่คุ้นกันคือประตูเงินกับประตูทอง บางตำรามีประตูนากเป็นด่านที่สาม ฝ่ายชายเตรียมซองเล็กไว้หลายใบจะคล่องกว่า
• มงคลแฝดคืออะไร ด้ายมงคลสองวงที่ต่อกัน สวมให้บ่าวสาวก่อนรดน้ำ แทนสองชีวิตที่ผูกกันไว้
• ส่งตัวมีอะไร ผู้ใหญ่ที่ครองรักกันมานานปูที่นอน โปรยดอกไม้และเหรียญ บางบ้านวางของมงคล เช่น ฟักเขียวให้ใจเย็น ถั่วงาให้งอกงาม

พระมาก่อน หรือขันหมากมาก่อน

ได้ทั้งสองแบบ เว็บไซต์งานแต่งไทยส่วนใหญ่ให้พิธีสงฆ์เป็นอย่างแรกของวัน ส่วนคู่มือของกองอนุศาสนาจารย์วางพิธีสู่ขอไว้ก่อนพิธีเจริญพระพุทธมนต์

ข้อที่ควรคิดคือพระต้องฉันเพลให้เสร็จก่อนเที่ยงวัน ถ้าฤกษ์ขันหมากอยู่ช่วงสาย ให้พิธีสงฆ์ขึ้นก่อน ถ้าฤกษ์ขันหมากเช้าตรู่ ให้ขันหมากนำก็ได้ อ่านเรื่องพระต่อที่ นิมนต์พระงานแต่งกี่รูป ต้องนิมนต์ล่วงหน้านานแค่ไหน?

ขั้นไหนย่อหรือข้ามได้

พิธีทั้งหมดเป็นประเพณี ไม่มีขั้นไหนที่ทุกบ้านต้องทำครบ ที่ปรับกันบ่อยคือ

• พิธีสงฆ์ จัดเฉพาะครอบครัว หรือลดเหลือ 5 หรือ 7 รูปได้ ครอบครัวที่ไม่ได้นับถือพุทธก็ข้ามไป
• กั้นประตู ย่อเหลือสองด่านหรือด่านเดียวได้ ถ้าเวลาเช้าแน่น
• ผูกข้อมือ บางบ้านรวมไว้ในช่วงไหว้ผู้ใหญ่ บางบ้านไม่มี
• งานเลี้ยง บางคู่จบที่พิธีเช้าแล้วกินข้าวกลางวันกับครอบครัว
• ส่งตัวเข้าหอ ทำแบบสั้นในห้องเดียว หรือตกลงข้ามไปก็มี

ก่อนตัดขั้นไหน ถามผู้ใหญ่ก่อนว่าท่านให้ความสำคัญกับอะไร บางบ้านยอมตัดงานเลี้ยงแต่ไม่ยอมตัดสู่ขอ บางบ้านกลับกัน

ถามต่อถ้าหมั้นกับแต่งจัดวันเดียวกัน ลำดับจะต่างจากนี้ไหมคะ

คาปี้ตอบสั้น ๆไม่ต่าง ลำดับด้านบนคือแบบวันเดียวอยู่แล้ว ถ้าแยกวัน วันหมั้นมักมีขันหมาก สู่ขอ และสวมแหวน ส่วนวันแต่งมีพิธีสงฆ์ รดน้ำสังข์ และงานเลี้ยง

ชั่งข้อดีข้อเสียของการจัดวันเดียวได้ที่ หมั้นกับแต่งวันเดียวกันได้ไหม?

เตรียมของแต่ละช่วง

• ขบวนขันหมาก: ขันหมากมีอะไรบ้าง เช็กลิสต์ขันหมากเอกและขันหมากโท
• รดน้ำสังข์: เช็กลิสต์พิธีรดน้ำสังข์
• พิธีสงฆ์: เช็กลิสต์ของทำบุญเลี้ยงพระงานแต่ง